Į aš byggja hśs ķ sögulegum stķl į Selfossi?

Žegar ég taldi upp hśs ķ sögulegum stķl sem einkenna mišsvęšiš og ašliggjandi svęši į Selfossi ķ bloggpistlinum "Forsendur sįtta um mišsvęšiš į Selfossi" lįšist mér aš nefna hśsiš Hafnartśn, en žaš eins og rįšhśsiš er innan skipulagsreits hins umdeilda skipulags. Žetta hśs svarar sé vel og gefur svęšinu viršulegan svip. Af óskiljanlegum įstęšum var ekki minnst į žessi tvö hśs ķ forsendum ašalskipulagsins fyrir svęšiš.  

Hugmyndir um aš byggja hśs ķ gömlum sögulegum stķl eru ekki nżjar af nįlinni og hafa žęr yfirleitt heppnast vel. Sem dęmi um vel heppnaša byggingu ķ sögulegum stķl mį nefna Landsbankahśsiš į Selfossi en žaš ber sterkan svip af hśsi bankans ķ Austurstręti sem upprunalega var hannaš af Christian L. Thuren dönskum arkitekt sem ašhylltist sögustķlinn. Sem dęmi um žekkt hśs ķ sögustķl mį nefna Westminster höll ķ London meš Big Ben klukkuturninum

Į feršum mķnum um heiminn hef ég įvallt hrifist af gömlum fallegum byggingum sem vel er viš haldiš og ég er ekki einn um žį hrifningu žvķ žessar byggingar laša aš sér fólk. Žaš er umhugsunarefni aš į tķmum žegar efni voru mun minni eša jafnvel miklu minni en žau eru ķ dag žį lagši fólk hart aš sér aš reisa feguršinni slķk minnismerki. Sumar žessara bygginga voru hundruš įra ķ smķšum. Žaš sem merkilegra er, er aš ķ žessum tilfellum viršist hafa tekist aš höndla feguršina aš svo miklu leyti sem hśn veršur höndluš. Margar žessara bygginga mišla tķmalausri og klassķskri fegurš sem ekkert ķ nśtķmanum meš öllu sķnu rķkidęmi og frelsi ķ stķlformum viršist nį aš jafna.  

Į Selfossi eru einnig dęmi um endurbyggingar eldri hśsa sem hafa heppnast vel. Žar mį nefna hśsiš Mśla žar sem Tónlistarskóli Įrnesinga er til hśsa aš Eyravegi 9 og "gömlu Daddabśš" žar sem nś er Tölvulistinn til hśsa aš Austurvegi 34.

Sś hugmynd aš byggja hśs ķ sögulegum stķl į Selfossi er žvķ ķ grunninn góš og ętti aš geta heppnast vel en žau hśs sem žar rķsa ķ sögulegum stķl ęttu samt ekki aš vķkja of mikiš frį forsendum nśverandi byggšar. Žó Big Ben laši aš sér fólk ķ London žį er ekki vķst aš eftirlķking af Big Ben myndi hafa sömu įhrif į Selfossi. Žó margir leggi leiš sķna til Sacré-Cœur og Notre Dame kirknanna ķ Parķs žį er ekki vķst aš tilgįtuhśs ķ lķkingu mišaldakirkju muni hafa sömu įhrif į Selfossi.

Žekktasta dęmiš um mistök af žessu tagi er lķklega eftirlķkingin af kirkju Vatķkansins į Fķlabeinsströndinni en žangaš leggja fįir leiš sķna ķ dag. Į Selfossi var ekki kirkja į mišöldum og ef forsendur nśverandi byggšar eru lagšar til grundvallar er erfitt aš rökstyšja byggingu žannig hśss. Meš nżjum tķmum koma nżir menn og meš tķš og tķma er ekki śtilokaš aš yfirvöld Žjóškirkjunnar muni einn góšan dag leyfa tilgįtuhśsi um mišaldakirkju aš rķsa ķ Skįlholti žar sem slķkt hśs į sannarlega heima. 

Ef ętlunin er aš byggja hśs į mišsvęšinu og sér ķ lagi hśs ķ sögulegum stķl žį er sjįlfsagt aš hönnun og śtlit žeirra kallist į viš śtlit žeirra hśsa ķ sögulegum stķl sem fyrir eru į svęšinu og aš svipmót hinna nżju hśsa kalli ekki fram stķlbrot viš svipmót žessara hśsa. Žaš er afar mikilvęgt aš tryggja aš įframhaldandi žróun ķ byggingarstķl į svęšinu verši į forsendum byggšarinnar į svęšinu.

Almenningur ķ Įrborg veršur aš fylgjast grannt meš undanlįtssemi sveitarstjórnarmanna viš framkvęmdaašila og veita žeim žaš ašhald sem žarf til aš žróunin verši ekki lįtin eftir hönnušum sem fį frjįlsar hendur um stķltilraunir sķnar eins og hótelbyggingarnar viš Austurveg og Eyraveg bera merki um og einnig aš žeir fįi ekki aš hanna bęši ašalskipulag og deiliskipulag fyrir sig sjįlfa į žeim forsendum sem žeim hugnast best sjįlfum.

 


Forsendur sįtta um mišsvęšiš į Selfossi

Ķ greinargerš nżsamžykkts skipulags fyrir mišsvęšiš į Selfossi er žvķ haldiš fram aš „mišsvęši einkennist einna helst af umferšarmiklum götum og stórum bķlastęšum. Er mišsvęšiš žvķ ekki tališ bśa yfir sérkennum sem vert er aš byggja tillögugerš į.“

Ef horft er į loftmynd af hinu umrędda svęši sem afmarkast af Eyravegi og Austurvegi til noršurs og ašliggjandi ķbśšarlóšum viš Tryggvagötu til austurs, Sunnuvegi til sušurs og Kirkjuvegi til vesturs mį taka undir žetta sjónarmiš. Fęstir horfa samt į svęšiš af himni ofan. Stór hluti žess blasir aftur į móti viš žegar komiš er yfir brśna aš noršan en frį žvķ sjónarhorni munu lķklega flestir sjį žaš. Žaš er žvķ ešlilegt aš hönnunarforsendur svęšisins séu settar ķ samhengi viš ekki bara svipfögur hśs sem blasa viš į svęšinu sjįlfu heldur einnig į ašliggjandi svęšum. 

Ég hef leyft mér aš halda žvķ fram aš ķ aškomunni noršan frį sé einstęša fegurš aš finna ž.e.a.s. ef horft er framhjį hótelbyggingunni og bakhluta Austurvegar 3-5. Sveigur įrinnar og brśin, en einnig mannvirkin sem sjįst frį veginum varpa sterkri mynd ķ huga vegfarandans. Žessu sjónarmiši kom ég til skila meš bókun ķ fundargerš skipulags- og byggingarnefndar Svf. Įrborgar, 48. fundi 16. febrśar 2018 og sem Fréttablašiš greindi einnig frį ķ frétt sinni ķ blašinu 23.02.2018. Ķ žessari sterku og fallegu mynd eru aš mķnu mati veršmęti falin sem hęgt er aš byggja į enn meiri veršmęti til framtķšar eins og ég kom til skila ķ sķšustu bloggfęrslu

Žau hśs sem nefnd eru ķ bókuninni eru Rįšhśsiš og hśsin žrjś ķ framhaldi af žvķ sem eru innan skipulagsreitsins. Einnig voru nefnd  Selfosskirkja, Tryggvaskįli, Kaffi krśs, Landsbankinn og „Gamli bankinn“. Ķ višbót viš žau mętti einnig nefna Selfossbęina, Litla leikhśsiš viš Sigtśn og hśsiš Ingólf sem eitt sinn prżddi svęšiš. Ef gamla mjólkurbśiš rķs į svęšinu mun žaš einnig styrkja žessa klassķsku sunnlensku og „selfyssku“ įsżnd svęšisins. 

Ef ętlunin er aš byggja hśs į mišsvęšinu og sér ķ lagi hśs ķ gömlum stķl žį er sjįlfsagt aš hönnun og śtlit žeirra kallist į viš śtlit žeirra hśsa sem hér hafa veriš nefnd og aš svipmót hinna nżju hśsa kalli ekki fram stķlbrot viš svipmót žessara hśsa. Žaš er afar mikilvęgt aš tryggja aš įframhaldandi žróun ķ byggingarstķl į svęšinu verši į forsendum byggšarinnar į svęšinu. Aš žróunin verši ekki lįtin eftir hönnušum sem fį frjįlsar hendur um stķltilraunir sķnar eins og hótelbyggingin ber merki um og einnig aš žeir fįi ekki aš hanna bęši ašalskipulag og deiliskipulag fyrir sig sjįlfa į žeim forsendum um śtlit bygginga sem žeim hugnast best sjįlfum eins og nśverandi skipulag er dęmi um.

Skżr sżn og framtķšarstefna į žessum forsendum myndi aušvelda vinnu viš žróun og endurhönnun žeirra deiliskipulaga viš Austurveg og Eyraveg sem munu žarfnast endurnżjunar og gęti einnig veriš leiš til sįtta ķ skipulagsmįlum. Hér žarf aš finna hinn gullna mešalveg sem liggur einhvers stašar į milli verndunar annars vegar og „hinna frjįlsu handa framkvęmdaašila“ hins vegar. Ég efa ekki aš žeir hönnušir finnast sem eru tilbśnir aš spreyta sig į žvķ verkefni. 

 


Heildstętt svipmót mišbęjar Selfoss gęti skapaš veršmęti til framtķšar

Žaš er ešli veršmęta aš śr žeim mį gera enn meira virši til framtķšar. En žaš er lķka nokkuš ljóst aš ef fólk gerir sér ekki grein fyrir aš ķ žeirra ranni sé veršmęti aš finna žį munu lķklega fįir benda žeim į žaš. Ennžį mį segja aš byggšir Įrborgar bśi yfir heildstęšu svipmóti og veršmętum sérkennum. Margir sjį ķ žessum sérkennum menningarveršmęti sem hęgt er aš byggja į til framtķšar. Nś žegar lašar svipmót og sérkenni strandbyggšanna til sķn feršafólk.

Žaš uršu mér žvķ mikil vonbrigši aš sjį aš ķ greinargerš um breytingu į ašalskipulagi fyrir mišbę Selfoss sem nżlega var samžykkt stendur aš mišsvęšiš bśi ekki yfir sérkennum sem vert sé aš byggja framtķšaruppbyggingu svęšisins į og aš markmiš ašalskipulagsins sé aš reisa žétta byggš meš fjölbreyttu yfirbragši ólķkra hśsa. Žvķ er reyndar bętt viš aš žau hśs sem žarna eigi aš rķsa eigi aš taka miš af nśverandi byggš. Žessi texti greinargeršarinnar er mótsagnakenndur og žvķ er hętt viš aš framkvęmdaašilar muni rįša žvķ sem žeir vilja rįša um śtlit hśsa į svęšinu. Sannfęringar minnar vegna gat ég žvķ ekki annaš en greitt atkvęši gegn tillögunni į fundi skipulags- og byggingarnefndar hinn 16. febrśar sķšastlišinn.

Įšur hafši ég gert athugasemd viš deiliskipulagstillögu mišbęjarins ķ žį veru aš ķ henni vęri ekki sett fram leišsögn um śtlit fyrirhugašra bygginga til aš samręmis yrši gętt ķ heildarsvip og byggingarstķl. Ķ svari sem bęjarlögmašur tók saman og fulltrśar D - lista ķ nefndinni samžykktu kom eftirfarandi fram:

„Ķ umręddri deiliskipulagsbreytingu var įkvešiš aš gera ekki fastmótašar śtlitskröfur į byggingum. Framkvęmdarašilar hafa žvķ frjįlsar hendur meš hvernig žeir haga śtliti bygginga į svęšinu innan marka laga og reglugerša. Skipulags- og byggingarnefnd skal meta śtlitshönnun bygginga en markmišiš er fjölbreytt yfirbragš byggšar eins og fram kemur ķ kafla 3.4 ķ greinargerš deiliskipulagstillögunnar.“

Hętt er viš aš žrįtt fyrir varnaglana tvo, žann ķ ašalskipulaginu sem segir aš byggšin eigi aš taka miš af nśverandi byggš og hinn ķ deiliskipulaginu sem segir aš skipulags- og byggingarnefnd skuli meta śtlitshönnun bygginga aš žaš verši į brattann aš sękja fyrir pólitķskt kjörna fulltrśa aš hafa įhrif į žaš hvernig byggingar svęšisins munu lķta śt.

Ķ žessu sambandi hefur įvallt veriš talaš um aš į svęšinu eigi aš rķsa kjarni hśsa ķ gömlum stķl. Ķ oršalagi bęši hins nżsamžykkta ašalskipulags og deiliskipulags er samt ekki stašinn nęgilega öflugur vöršur um heildstętt śtlit svęšisins. Žvert į móti er fjölbreytt yfirbragš byggšar tryggt.

Góšar fyrirętlanir geta breyst og žróast og eignir geta skipt um hendur. Ekki er tryggt aš framkvęmdaašilar framtķšarinnar į svęšinu verši allir sammįla žvķ aš višhalda žvķ svipmóti sem hin fegurstu eldri nśverandi hśs ķ mišbę Selfoss eša nęsta nįgrenni hans gefa tilefni til og einnig ekki heldur aš višhalda žeim sérkennum sem byggšakjarni ķ gömlum stķl gęti gefiš tilefni til. Afleišingin gęti oršiš sundurleitt samansafn hśsa aš śtliti og gerš og ķ hinum żmsu stķlbrigšum į svęšinu.

Žaš žarf aš vanda enn betur til bęši ašalskipulags og deiliskipulags į žessu svęši, byggja inn ķ žessi skipulög varnagla sem vernda sérkenni byggšarinnar og tryggja heildstętt svipmót svęšisins, svipmót sem myndi kallast į viš žau hśs og sérkenni sem fegurst žykja į mišsvęšinu og ķ nįgrenni žess. Žannig gęti heildstętt svipmót mišbęjar Selfoss skapaš veršmęti til framtķšar. 

 

Višbót 31.07.2018: Sjį mešfylgjandi mynd af bréfi frį skipulags- og byggingarfulltrśar svf. Įrborgar: 

IMG_0258


Um skipulag viš Austurveg į Selfossi

Ķ störfum mķnum ķ skipulags- og byggingarnefnd Įrborgar hef ég m.a. lagt herslu į aš framfylgja įkvęši ķ ašalskipulagi svęšisins žar sem segir aš markmiš sé aš draga byggšasérkenni skżrt fram og byggja framtķšarsżn į žeim.  Žrįtt fyrir aš žetta standi ķ kafla um skipulagsskilmįla ķbśšarsvęša hef ég litiš svo į aš sś hugsun sem žarna birtist eigi einnig viš um mišsvęši og fjölfarnar götur. 

Įstęša fyrir žvķ aš ég nefni žetta eru efasemdir sem vöknušu viš aš horfa į breytingaferli sem deiliskipulag Austurvegar 39-41 į Selfossi (į móti Lyfju) gekk ķ gegnum.  Žessar tvęr lóšir tilheyra ķ ašalskipulagi svęši fyrir verslunar- og žjónustustarfsemi auk ķbśšabyggšar. Deiliskipulag var til fyrir lóširnar sem gerši rįš fyrir tveggja til žriggja hęša byggingum fyrir verslun og žjónustu auk ķbśša. Ķ okt. 2015 kom tillaga um aš breyta deiliskipulaginu og leyfa žriggja til fjögurra hęša fjölbżlishśs.

Žegar breytingartillagan barst andmęlti ég, greiddi atkvęši gegn henni og lét bóka aš ekki vęri aš rétt aš breyta skipulagi į mišsvęši nema rķkir og almennir hagsmunir köllušu į žęr breytingar, aš ęskilegt vęri aš žjónusta og verslun vęru sem mest mišsvęšis og óheppilegt vęri aš taka žessa žętti śr skipulagi tveggja lóša viš Austurveg žvķ ķ framtķšinni myndi žaš rżra ašdrįttarafl götunnar og stašarins ķ heild sem mišstöšvar fyrir verslun, žjónustu og menningarstarfsemi. Einnig aš óęskilegt vęri aš fjölbżlishśs vęru stašsett mjög nįlęgt miklum umferšargötum vegna hįvaša og rykmengunar. Tillagan var žó samžykkt žvķ fulltrśar D- og S-lista studdu hana. 

Žaš var ekki léttbęrt aš greiša atkvęši gegn įformum sem fyrirsjįanlegt var aš hefšu viršisaukandi įhrif inn ķ samfélagiš. Žarna koma ķbśšir sem knżjandi žörf er fyrir. Žaš er samt mikilvęgt aš horfa til langs tķma og taka sem flest sjónarmiš til skošunar, einnig śtlitslegu atrišin.  Gera mį rįš fyrir aš hęgt hefši veriš aš finna heppilegri stašsetningu blokkanna, aš įšur en fjįrfestarnir keyptu lóširnar hafi žeir kynnt sér žaš skipulag sem ķ gildi var og gert sér grein fyrir aš ekki vęri sjįlfgefiš aš žvķ yrši breytt.  Fyrsta blokkin af žrem er nśna aš rķsa žarna og geta vegfarendur žvķ myndaš sér skošanir į mįlinu. 


Nżju hśsnęšislögin fjögur ķ stuttu mįli

Markmiš nżrra laga um almennar ķbśšir er aš bęta hśsnęšisöryggi efnaminni fjölskyldna og einstaklinga meš auknu ašgengi aš hentugu ķbśšarhśsnęši til leigu og aš tryggja aš hśsnęšiskostnašur sé ķ samręmi viš greišslugetu leigjenda.

Lög um hśsnęšisbętur hafa žaš markmiš aš lękka hśsnęšiskostnaš efnaminni leigjenda meš greišslu hśsnęšisbóta. Lögin eru einnig lišur ķ žvķ aš jafna hśsnęšisstušning hins opinbera viš ólķk bśsetuform.

Markmišiš meš lögum um breytingu į hśsaleigulögum er aš auka réttaröryggi leigjenda og koma į meiri festu ķ samskiptum leigjenda og leigusala svo komast megi hjį įgreiningi.

Lög um breytingu į lögum um hśsnęšissamvinnufélög voru samžykkt į Alžingi ķ aprķl sl. Markmiš žeirra er aš aš aušvelda hśsnęšissamvinnufélögum aš starfa į Ķslandi, aš auka vernd bśseturéttarhafa og skżra nįnar réttarstöšu žeirra, annarra félagsmanna sem og hśsnęšissamvinnufélaganna sjįlfra. Einnig er markmišiš aš stušla aš sjįlfbęrum rekstri slķkra félaga.

Tekiš af vef Velferšarrįšuneytisins. 

 


Góšur įrangur Framsóknar į sķšasta kjörtķmabili

Tekiš var į skuldavanda heimilanna, leišréttingin varš aš veruleika, kaupmįttur launa hefur hękkaš um rśmlega 20% į kjörtķmabilinu. Įętlun um losun fjįrmagnshafta var hrundiš ķ framvkęmd, 15.000 nż störf uršu til, veršbólgu var haldiš ķ skefjum. Kröfuhafar samžykktu hundruš milljarša stöšugleikaframlög til rķkisins og aflandskrónueigendur fengu skżra valkosti. Samningur um loftslagsmįl var undirritašur. 

Śr bęklingnum "xB Framsókn fyrir fólkiš" okt. 2016. 


Hluta nįmslįna veršur breytt ķ styrk og įhersla lögš į išn- og verknįm

Framsóknarflokkurinn vill aš fariš verši ķ heildarmat į fyrirkomulagi išnmenntunar ķ landinu. Sértaklega verši tryggt aš skólar sem leggi įherslu į išn- og verknįm fįi nęgilegt fjįrmagn til aš halda śti öflugri verklegri kennslu. 

Auk žess žarf aš skoša meš hvaša hętti best er aš haga starfsžjįlfun utan veggja skólanna meš žaš aš markmiši aš veita nemendum góša starfstengda žjįlfun. Žaš žarf aš żta śr vör fręšslu mešal barna og unglinga um išnnįm og fjölbreytt störf ķ išnaši.

Komiš verši į fót samstarfsvettvangi menntamįlayfirvalda, kennara og hagsmunaašila ķ atvinnulķfi. Sį vettvangur nżtist til mótunar į framtķšarsżn, mótun menntastefnu og uppbyggingu öflugrar sķ- og endurmenntunar. Lögš verši įhersla į nżsköpun, menntun frumkvöšla og tryggja ašgengi aš starfsfęrnimati.

Śr kosningastefnuskrį Framsóknar og įlyktunum 34. flokksžingsins bls. 21


Fęšingarorlof verši 12 mįnušir og greišslužak hękkaš ķ 600 žśsund

Fęšingarorlof verši 12 mįnušir og greišslužak hękkaš ķ 600 žśsund krónur, barnabętur hękkašar og barnaföt verši įn viršisaukaskatts. Mikilvęgt er aš stušla aš žvķ aš sveitarfélögin geti bošiš upp į leikskóla strax aš loknu fęšingarorlofi, žannig aš samfella verši tryggš ķ umönnun barna. Brżnt er aš leikskólar séu mannašir fagfólki. Framsóknarmenn vilja aš foreldrar sem žurfa aš dvelja fjarri heimili sķnu vegna fęšingar barns fįi styrk śr fęšingaorlofssjóši til aš męta žeim tķma žannig aš fęšingaorlof sé nżtt ķ žįgu barns aš lokinni fęšingu.

Śr kosningastefnuskrį Framsóknar og įlyktunum 34. flokksžingsins bls. 18.


Taka skal upp komugjald į feršamenn sem nżtt veršur til innviša

Innheimta skal komugjald faržega strax į nęsta įri meš žaš aš markmiši aš vernda nįttśruna og tryggja naušsynlega uppbyggingu viškvęmra feršamannastaša. Stżra žarf įlagi į fjölmennustu feršamannastaši landsins. Framsóknarflokkurinn leggur įherslu į aš opnašar veršir nżjar gįttir ķ millilandaflugi til og frį Ķslandi. Meš opnun nżrra gįtta verši horft sérstaklega til vetrarferšamennsku og lengingu feršamannatķmabilsins, įsamt žvķ aš feršamannastraumnum og įlagi veršur betur stżrt um landiš.

Śr kosningastefnuskrį Framsóknar og įlyktunum 34. flokksžingsins bls. 12. 


Fjįrmunum er betur variš til samfélagslegra verkefna en til greišslu vaxta

Framsóknarflokkurinn leggur įherslu į gerš langtķmaįętlana ķ rķkisfjįrmįlum og sjįlfbęran rekstur rķkissjóšs. Śtgjöld verša aš haldast ķ hendur viš tekjur. Hagstjórn žarf aš vera įbyrg og rķkisfjįrmįl öguš. Flokksžing fagnar sérstaklega žeim įrangri sem nįšst hefur į kjörtķmabilinu meš hallalausum rekstri rķkissjóšs og lękkun skulda. Mikilvęgt er aš lękka skuldir rķkissjóšs enn frekar m.a. meš aukinni veršmętasköpun žjóšarbśsins og meš skynsamlegu ašhaldi ķ rekstri hins opinbera. Flokksžingiš styšur metnašarfull markmiš rķkisstjórnarinnar um lękkun skulda, enda er fjįrmunum betur variš til brżnni samfélagslegra verkefna en til greišslu vaxta.

Śr įlyktunum 34. flokksžings Framsóknarflokksins bls. 4-5.


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband